Mae trawsgrifiad sain llys yn fwyaf defnyddiol fel drafft gweithio chwiliadwy, nid fel cofnod swyddogol sy’n barod i’w ddefnyddio heb ei wirio. I drawsgrifydd llys, y llif gwaith priodol yw cadarnhau pwrpas a dewis iaith, diogelu’r recordiad gwreiddiol, trosi’r sain yn destun, adolygu’r drafft yn erbyn y recordiad, ac yna allforio neu rannu’r fersiwn gymeradwy yn unol â pholisi’r sefydliad.
Gall Speechyou droi lleferydd wedi’i recordio yn destun golygadwy. Mae’n cefnogi llifoedd gwaith trawsgrifio ar draws 1,700+ o ieithoedd, yn ogystal â llifoedd gwaith is-deitlau gydag allbwn SRT a VTT. Gall hyn fod yn fan cychwyn ymarferol ar gyfer recordiadau hir, ond nid yw’n dileu’r angen i wirio enwau, rhifau, termau cyfreithiol a rhannau aneglur.
Y prif bwyntiau
- Diffiniwch beth sydd ei angen: drafft mewnol, testun chwiliadwy, neu ddogfen sy’n dilyn templed penodol.
- Cofnodwch iaith, cyfeirnod yr achos, dyddiad a siaradwyr cyn prosesu’r sain.
- Cadwch y recordiad gwreiddiol ar wahân i’r drafft a’r fersiwn derfynol.
- Gwrandewch ar bob rhan sensitif; peidiwch â thrin awtomeiddio fel prawf o gywirdeb.
- Defnyddiwch labeli siaradwyr, stampiau amser ac enwau ffeiliau cyson.
- Dilynwch reolau’ch llys neu’ch cyflogwr ar fynediad, cadw a rhannu.
Cyn i chi drawsgrifio: sefydlu’r cofnod
Dechreuwch drwy ofyn beth fydd defnydd y testun. Gall trawsgrifiad fod ar gyfer chwilio drwy wrandawiad, gwirio darn penodol o dystiolaeth, paratoi deunydd mewnol neu greu fersiwn sy’n cael ei golygu yn ôl templed. Mae’r diben yn pennu a oes angen labeli siaradwyr, stampiau amser, nodiadau am siarad sy’n gorgyffwrdd neu farciau ar gyfer sain aneglur.
Cofnodwch o leiaf:
- rif neu gyfeirnod yr achos;
- dyddiad, math a lleoliad y sesiwn;
- iaith neu ieithoedd y recordiad;
- enwau neu rolau’r siaradwyr, os ydynt yn hysbys;
- enw’r ffeil a’r cyfnod amser perthnasol;
- pwy sy’n adolygu ac yn cymeradwyo’r drafft.
Mae hyn yn arbennig o berthnasol yng Nghymru. Mae Cynllun Iaith Gymraeg HMCTS 2023–26 yn nodi y dylid sefydlu dewis iaith yn gynnar a’i gofnodi ar ffeiliau a systemau’r achos. Mae’r cynllun hefyd yn pwysleisio cofnodi’n gywir achosion lle defnyddiwyd y Gymraeg yn llawn neu’n rhannol. Cadarnhewch bob amser beth sy’n berthnasol i’r achos penodol.
Archwilio’r recordiad
Gwrandewch ar ddechrau, canol a diwedd y ffeil cyn ei llwytho. Nodwch sŵn cefndir, meicroffon pell, toriadau, siaradwyr sy’n gorgyffwrdd a phresenoldeb cyfieithydd ar y pryd. Cadwch gopi digyffwrdd o’r ffeil wreiddiol; os crëir fersiwn wedi’i haddasu, labelwch hi fel copi gweithio.
Os oes cyfieithu, gwiriwch offer a sianeli cyn y gwrandawiad. Mae Protocol y Farnwriaeth ar restru achosion lle defnyddir y Gymraeg yn cyfeirio at brofi offer y llys o leiaf saith diwrnod ymlaen llaw mewn rhai amgylchiadau, ynghyd â gwirio bod digon o glustffonau ar gael. Mae hynny’n enghraifft o bwynt paratoi y dylid ei gadarnhau yn ôl gweithdrefn eich llys.
Cipio neu lwytho sain yn drefnus
Ar ôl cadarnhau’r metadata, defnyddiwch gonfensiwn enw ffeil, er enghraifft 2025-03-14_achos-1234_gwrandawiad-02_gwreiddiol. Peidiwch â chymysgu sesiynau gwahanol mewn un ffeil os gall hynny wneud amseroedd a chyd-destun yn aneglur. Os oes sawl rhan, cadwch restr syml o’r drefn a’r cyfnodau amser.
Pan ddefnyddir Speechyou, y canlyniad yw testun golygadwy o’r lleferydd wedi’i recordio. Dewiswch yr iaith briodol lle bo angen, a nodwch yn eich cofnod gwaith os yw’r sain yn ddwyieithog. Gall enwau Cymraeg, acronymau, rhifau, termau Lladin, tafodieithoedd a geiriau a ddywedir yn dawel achosi gwallau. Ni ddylai dewis iaith gymryd lle gwrando gan berson cymwys.
Cyn llwytho recordiad sensitif, gwiriwch eich awdurdod a pholisi eich sefydliad ar ddefnyddio gwasanaeth trawsgrifio. Dylai’r penderfyniad hwn gael ei wneud gan y sefydliad perthnasol; nid yw defnyddio cynnyrch yn unig yn profi bod gofynion cyfreithiol neu bolisi wedi’u bodloni.
Adolygu’r drafft yn erbyn y sain
Mae gwaith y trawsgrifydd yn parhau ar ôl cynhyrchu’r drafft. Darllenwch gyda’r sain, yn hytrach na sganio’r testun yn unig. Dechreuwch gyda manylion risg uchel: enwau pobl a lleoedd, rhifau achos, dyddiadau, symiau, cyfeiriadau, enwau deddfau, acronymau a geiriau negyddol fel “nid” neu “ddim”. Gall un gair newid ystyr brawddeg.
Yna gwirio strwythur y sgwrs: a yw pob newid siaradwr wedi’i farcio’n gyson? A yw’r barnwr, yr eiriolwr, y tyst, y cyfieithydd a’r clerc wedi’u gwahaniaethu? A yw cwestiynau ac atebion yn y drefn gywir? Pan fo pobl yn siarad dros ei gilydd, peidiwch â dyfalu. Defnyddiwch farc ansicr neu nodyn yn ôl eich canllaw mewnol.
Mae adroddiad terfynol cynllun technoleg y Gymraeg Llywodraeth Cymru yn disgrifio datblygiadau mewn adnabod lleferydd Cymraeg, modelau sy’n gallu adnabod Cymraeg a Saesneg yn yr un frawddeg, atalnodi a data lleferydd digymell. Mae’r datblygiadau hyn yn ddefnyddiol, ond maent hefyd yn dangos pam mae adolygiad dynol yn bwysig mewn recordiadau cyfreithiol.
Rhestr wirio ansawdd
Cyn marcio’r ddogfen yn “wedi’i gwirio”, gofynnwch:
- A yw’r recordiad cywir, y dyddiad a’r achos cywir wedi’u defnyddio?
- A yw’r rhannau Cymraeg, Saesneg neu ddwyieithog wedi’u nodi?
- A yw enwau, rhifau, dyddiadau, symiau a dyfyniadau uniongyrchol wedi’u hailwrando?
- A yw labeli siaradwyr a stampiau amser yn gyson?
- A yw pob gair ansicr wedi’i ailchwarae neu ei farcio, yn hytrach na’i ddyfeisio?
- A yw’r testun yn adlewyrchu’r hyn a ddywedwyd, heb newid ystyr na “chywiro” geiriad?
- A yw ail ddarllenydd wedi gwirio’r darnau mwyaf sensitif?
- A yw’r sain wreiddiol, y drafft a’r fersiwn derfynol wedi’u gwahanu?
Dewis dull yn ôl pwrpas
Nid oes un llif gwaith addas i bob recordiad. Defnyddiwch y tabl hwn i ddewis ble mae awtomeiddio, toriadau neu adolygiad ychwanegol yn gwneud synnwyr.
| Dewis llif gwaith | Pryd mae’n ddefnyddiol | Pwynt rheoli |
|---|---|---|
| Drafft awtomatig ac yna golygu llawn | Recordiad hir sydd angen testun chwiliadwy | Gwirio’r sain gyfan a’r manylion hollbwysig |
| Trawsgrifio rhan benodol | Chwilio am ddarn neu gyfnod penodol | Cadw’r amser cychwyn, diwedd a chyd-destun |
| Drafft gyda stampiau amser | Adolygiad ar y cyd neu gyfeirio at y sain | Defnyddio fformat amser cyson |
| Cymraeg yn gyntaf | Sesiwn lle mai’r Gymraeg yw’r brif iaith | Cadw geiriad gwreiddiol heb ei normaleiddio’n ddiawdurdod |
| Llif dwyieithog | Newid rhwng Cymraeg a Saesneg | Marcio newid iaith a gwirio’r ddwy iaith |
| SRT neu VTT | Fideo neu ddeunydd is-deitlau | Gwirio amseru a chynnwys cyn cyhoeddi |
Mae SRT a VTT yn fformatau is-deitlau, nid o reidrwydd yn dempled ar gyfer cofnod llys. Defnyddiwch y fformat a bennir gan eich sefydliad.
Cydweithio a rheoli fersiynau
Rhannwch gyfrifoldebau’n glir: un person i baratoi’r sain, un i adolygu, ac—ar gyfer darnau risg uchel—ail ddarllenydd i wirio enwau a rhifau. Defnyddiwch statws fel drafft, wrthi’n cael ei wirio, wedi’i wirio a wedi’i gymeradwyo. Dylai pob cydweithiwr wybod pa ffeil yw’r un gyfredol.
Mae Cod Ymarfer Comisiynydd y Gymraeg yn trafod safonau cyflenwi gwasanaeth, gweithredu a chadw cofnodion, gan bwysleisio bod yr hysbysiad cydymffurfio perthnasol yn bwysig. Felly, cofnodwch ddewis iaith a dilynwch bolisi’ch corff ar fynediad, cadw a rhannu; peidiwch â thybio bod ffeil Gymraeg yn unig yn ateb pob gofyniad.
Wrth anfon drafft, nodwch beth sydd wedi’i wirio, beth sydd heb ei wirio a ble mae marciau ansicr. Gwiriwch y derbynnydd cyn rhannu. Dylai rheolau cadw neu ddileu’r sain ddod o bolisi’r sefydliad a’r gofynion perthnasol, nid o arfer personol.
Cyflwyno’r dull mewn camau bach
- Dewiswch recordiad peilot nad yw’n cynnwys y risgiau mwyaf cymhleth.
- Ysgrifennwch dempled adolygu ar gyfer siaradwyr, dyddiadau, stampiau ac iaith.
- Proseswch gopi, gan gadw’r gwreiddiol ar wahân.
- Cofnodwch ba fathau o wallau sy’n digwydd a pha rannau sy’n cymryd hiraf i’w gwirio.
- Diweddarwch y rhestr wirio cyn defnyddio’r dull ar sesiynau mwy sensitif.
- Pennwch bwy sy’n cymeradwyo’r fersiwn derfynol a sut y caiff ei henwi.
Persbectif cynnyrch: Corneliu from Speechyou
Fel Corneliu o Speechyou, rwy’n gweld llif gwaith da fel cyfres o bwyntiau gwirio, nid fel botwm sy’n dileu cyfrifoldeb y defnyddiwr. Dylai’r cynnyrch helpu i symud o recordiad i destun golygadwy, gan adael lle i berson wrando, golygu a chadw penderfyniadau. Dyna’r ffordd rydym yn meddwl am gefnogi trawsgrifio mewn 1,700+ o ieithoedd a llifoedd gwaith SRT a VTT. Mewn gwaith llys, mae gwirio sain, cyd-destun a rheolau lleol yn parhau’n ganolog.
Cwestiynau cyffredin
A all Speechyou greu trawsgrifiad sain llys o recordiad?
Gall Speechyou droi lleferydd wedi’i recordio yn destun golygadwy. Defnyddiwch yr allbwn fel drafft i’w wirio yn erbyn y sain, a dilynwch ofynion eich llys neu’ch sefydliad cyn ei drin fel dogfen derfynol.
A yw trawsgrifiad awtomatig yn gofnod swyddogol o’r llys?
Nid awtomeiddio ar ei ben ei hun sy’n penderfynu hynny. Dilynwch weithdrefn y corff perthnasol, adolygwch y testun yn erbyn y recordiad, a sicrhewch fod person awdurdodedig yn cymeradwyo’r fersiwn ofynnol.
Sut dylwn i drin sesiwn Gymraeg a Saesneg?
Nodwch y newid iaith yn y metadata a’ch nodiadau, ac adolygwch enwau a thermau yn y ddwy iaith. Marcwch leferydd aneglur yn hytrach na llenwi bwlch drwy ddyfalu.
Pa fanylion y dylid eu gwirio gyntaf?
Dechreuwch gydag enwau, rhifau achos, dyddiadau, symiau, cyfeiriadau, dyfyniadau, negyddion a labeli siaradwyr. Yna ailchwaraewch rannau lle mae pobl yn siarad dros ei gilydd neu lle mae’r sain yn wan.
A allaf ddefnyddio SRT neu VTT ar gyfer gwaith llys?
Mae Speechyou yn cefnogi allbwn SRT a VTT ar gyfer llifoedd gwaith is-deitlau. Nid yw’r fformatau hynny o reidrwydd yn cyfateb i ofynion dogfen llys, felly gwiriwch y templed lleol cyn eu defnyddio fel allbwn swyddogol.
Sut y dylai tîm rannu drafft trawsgrifiad?
Defnyddiwch enwau ffeiliau a statws fersiwn cyson, nodwch bwy sydd wedi gwirio’r testun, a chadwch y recordiad gwreiddiol ar wahân. Rhannwch yn ôl polisi mynediad eich sefydliad a gwiriwch fod y derbynnydd cywir yn cael y ffeil gywir.
Y cam nesaf
Mae trawsgrifiad sain llys effeithiol yn cyfuno recordiad wedi’i baratoi, drafft awtomatig, adolygiad proffesiynol a rheoli fersiynau. Os yw’r dull hwn yn addas i’ch tîm, gallwch greu cyfrif Speechyou a phrofi’r llif gyda recordiad priodol, heb hepgor eich gwiriadau arferol.