---
title: "Trawsgrifiad sain llys: canllaw ymarferol i drawsgrifyddion llys"
description: "Dysgwch sut i ddefnyddio trawsgrifiad sain llys fel drafft chwiliadwy, gyda pharatoi recordiadau, gwirio Cymraeg a Saesneg, rheoli fersiynau ac allforio."
url: "https://speechyou.com/use-cases/cy/legal/trawsgrifiad-sain-llys"
---

Mae **trawsgrifiad sain llys** yn fwyaf defnyddiol fel drafft gweithio chwiliadwy, nid fel cofnod swyddogol sy’n barod i’w ddefnyddio heb ei wirio. I drawsgrifydd llys, y llif gwaith priodol yw cadarnhau pwrpas a dewis iaith, diogelu’r recordiad gwreiddiol, trosi’r sain yn destun, adolygu’r drafft yn erbyn y recordiad, ac yna allforio neu rannu’r fersiwn gymeradwy yn unol â pholisi’r sefydliad.

Gall Speechyou droi lleferydd wedi’i recordio yn destun golygadwy. Mae’n cefnogi llifoedd gwaith trawsgrifio ar draws 1,700+ o ieithoedd, yn ogystal â llifoedd gwaith is-deitlau gydag allbwn SRT a VTT. Gall hyn fod yn fan cychwyn ymarferol ar gyfer recordiadau hir, ond nid yw’n dileu’r angen i wirio enwau, rhifau, termau cyfreithiol a rhannau aneglur.

## Y prif bwyntiau

-   Diffiniwch beth sydd ei angen: drafft mewnol, testun chwiliadwy, neu ddogfen sy’n dilyn templed penodol.
-   Cofnodwch iaith, cyfeirnod yr achos, dyddiad a siaradwyr cyn prosesu’r sain.
-   Cadwch y recordiad gwreiddiol ar wahân i’r drafft a’r fersiwn derfynol.
-   Gwrandewch ar bob rhan sensitif; peidiwch â thrin awtomeiddio fel prawf o gywirdeb.
-   Defnyddiwch labeli siaradwyr, stampiau amser ac enwau ffeiliau cyson.
-   Dilynwch reolau’ch llys neu’ch cyflogwr ar fynediad, cadw a rhannu.

## Cyn i chi drawsgrifio: sefydlu’r cofnod

Dechreuwch drwy ofyn beth fydd defnydd y testun. Gall trawsgrifiad fod ar gyfer chwilio drwy wrandawiad, gwirio darn penodol o dystiolaeth, paratoi deunydd mewnol neu greu fersiwn sy’n cael ei golygu yn ôl templed. Mae’r diben yn pennu a oes angen labeli siaradwyr, stampiau amser, nodiadau am siarad sy’n gorgyffwrdd neu farciau ar gyfer sain aneglur.

Cofnodwch o leiaf:

-   rif neu gyfeirnod yr achos;
-   dyddiad, math a lleoliad y sesiwn;
-   iaith neu ieithoedd y recordiad;
-   enwau neu rolau’r siaradwyr, os ydynt yn hysbys;
-   enw’r ffeil a’r cyfnod amser perthnasol;
-   pwy sy’n adolygu ac yn cymeradwyo’r drafft.

Mae hyn yn arbennig o berthnasol yng Nghymru. Mae [Cynllun Iaith Gymraeg HMCTS 2023–26](https://assets.publishing.service.gov.uk/media/651d4cd16a6955001278b2c5/HMCTS_Welsh_Language_Scheme_2023_-26.save.pdf) yn nodi y dylid sefydlu dewis iaith yn gynnar a’i gofnodi ar ffeiliau a systemau’r achos. Mae’r cynllun hefyd yn pwysleisio cofnodi’n gywir achosion lle defnyddiwyd y Gymraeg yn llawn neu’n rhannol. Cadarnhewch bob amser beth sy’n berthnasol i’r achos penodol.

### Archwilio’r recordiad

Gwrandewch ar ddechrau, canol a diwedd y ffeil cyn ei llwytho. Nodwch sŵn cefndir, meicroffon pell, toriadau, siaradwyr sy’n gorgyffwrdd a phresenoldeb cyfieithydd ar y pryd. Cadwch gopi digyffwrdd o’r ffeil wreiddiol; os crëir fersiwn wedi’i haddasu, labelwch hi fel copi gweithio.

Os oes cyfieithu, gwiriwch offer a sianeli cyn y gwrandawiad. Mae [Protocol y Farnwriaeth ar restru achosion lle defnyddir y Gymraeg](https://www.judiciary.uk/wp-content/uploads/JCO/Documents/Protocols/protocol_listing_cases_welsh_lang.pdf) yn cyfeirio at brofi offer y llys o leiaf saith diwrnod ymlaen llaw mewn rhai amgylchiadau, ynghyd â gwirio bod digon o glustffonau ar gael. Mae hynny’n enghraifft o bwynt paratoi y dylid ei gadarnhau yn ôl gweithdrefn eich llys.

## Cipio neu lwytho sain yn drefnus

Ar ôl cadarnhau’r metadata, defnyddiwch gonfensiwn enw ffeil, er enghraifft `2025-03-14_achos-1234_gwrandawiad-02_gwreiddiol`. Peidiwch â chymysgu sesiynau gwahanol mewn un ffeil os gall hynny wneud amseroedd a chyd-destun yn aneglur. Os oes sawl rhan, cadwch restr syml o’r drefn a’r cyfnodau amser.

Pan ddefnyddir Speechyou, y canlyniad yw testun golygadwy o’r lleferydd wedi’i recordio. Dewiswch yr iaith briodol lle bo angen, a nodwch yn eich cofnod gwaith os yw’r sain yn ddwyieithog. Gall enwau Cymraeg, acronymau, rhifau, termau Lladin, tafodieithoedd a geiriau a ddywedir yn dawel achosi gwallau. Ni ddylai dewis iaith gymryd lle gwrando gan berson cymwys.

Cyn llwytho recordiad sensitif, gwiriwch eich awdurdod a pholisi eich sefydliad ar ddefnyddio gwasanaeth trawsgrifio. Dylai’r penderfyniad hwn gael ei wneud gan y sefydliad perthnasol; nid yw defnyddio cynnyrch yn unig yn profi bod gofynion cyfreithiol neu bolisi wedi’u bodloni.

## Adolygu’r drafft yn erbyn y sain

Mae gwaith y trawsgrifydd yn parhau ar ôl cynhyrchu’r drafft. Darllenwch gyda’r sain, yn hytrach na sganio’r testun yn unig. Dechreuwch gyda manylion risg uchel: enwau pobl a lleoedd, rhifau achos, dyddiadau, symiau, cyfeiriadau, enwau deddfau, acronymau a geiriau negyddol fel “nid” neu “ddim”. Gall un gair newid ystyr brawddeg.

Yna gwirio strwythur y sgwrs: a yw pob newid siaradwr wedi’i farcio’n gyson? A yw’r barnwr, yr eiriolwr, y tyst, y cyfieithydd a’r clerc wedi’u gwahaniaethu? A yw cwestiynau ac atebion yn y drefn gywir? Pan fo pobl yn siarad dros ei gilydd, peidiwch â dyfalu. Defnyddiwch farc ansicr neu nodyn yn ôl eich canllaw mewnol.

Mae [adroddiad terfynol cynllun technoleg y Gymraeg Llywodraeth Cymru](https://www.gov.wales/sites/default/files/publications/2024-02/welsh-language-technology-action-plan-final-report-2018-2024.pdf) yn disgrifio datblygiadau mewn adnabod lleferydd Cymraeg, modelau sy’n gallu adnabod Cymraeg a Saesneg yn yr un frawddeg, atalnodi a data lleferydd digymell. Mae’r datblygiadau hyn yn ddefnyddiol, ond maent hefyd yn dangos pam mae adolygiad dynol yn bwysig mewn recordiadau cyfreithiol.

### Rhestr wirio ansawdd

Cyn marcio’r ddogfen yn “wedi’i gwirio”, gofynnwch:

1.  A yw’r recordiad cywir, y dyddiad a’r achos cywir wedi’u defnyddio?
2.  A yw’r rhannau Cymraeg, Saesneg neu ddwyieithog wedi’u nodi?
3.  A yw enwau, rhifau, dyddiadau, symiau a dyfyniadau uniongyrchol wedi’u hailwrando?
4.  A yw labeli siaradwyr a stampiau amser yn gyson?
5.  A yw pob gair ansicr wedi’i ailchwarae neu ei farcio, yn hytrach na’i ddyfeisio?
6.  A yw’r testun yn adlewyrchu’r hyn a ddywedwyd, heb newid ystyr na “chywiro” geiriad?
7.  A yw ail ddarllenydd wedi gwirio’r darnau mwyaf sensitif?
8.  A yw’r sain wreiddiol, y drafft a’r fersiwn derfynol wedi’u gwahanu?

## Dewis dull yn ôl pwrpas

Nid oes un llif gwaith addas i bob recordiad. Defnyddiwch y tabl hwn i ddewis ble mae awtomeiddio, toriadau neu adolygiad ychwanegol yn gwneud synnwyr.

| Dewis llif gwaith | Pryd mae’n ddefnyddiol | Pwynt rheoli |
| --- | --- | --- |
| Drafft awtomatig ac yna golygu llawn | Recordiad hir sydd angen testun chwiliadwy | Gwirio’r sain gyfan a’r manylion hollbwysig |
| Trawsgrifio rhan benodol | Chwilio am ddarn neu gyfnod penodol | Cadw’r amser cychwyn, diwedd a chyd-destun |
| Drafft gyda stampiau amser | Adolygiad ar y cyd neu gyfeirio at y sain | Defnyddio fformat amser cyson |
| Cymraeg yn gyntaf | Sesiwn lle mai’r Gymraeg yw’r brif iaith | Cadw geiriad gwreiddiol heb ei normaleiddio’n ddiawdurdod |
| Llif dwyieithog | Newid rhwng Cymraeg a Saesneg | Marcio newid iaith a gwirio’r ddwy iaith |
| SRT neu VTT | Fideo neu ddeunydd is-deitlau | Gwirio amseru a chynnwys cyn cyhoeddi |

Mae SRT a VTT yn fformatau is-deitlau, nid o reidrwydd yn dempled ar gyfer cofnod llys. Defnyddiwch y fformat a bennir gan eich sefydliad.

## Cydweithio a rheoli fersiynau

Rhannwch gyfrifoldebau’n glir: un person i baratoi’r sain, un i adolygu, ac—ar gyfer darnau risg uchel—ail ddarllenydd i wirio enwau a rhifau. Defnyddiwch statws fel `drafft`, `wrthi’n cael ei wirio`, `wedi’i wirio` a `wedi’i gymeradwyo`. Dylai pob cydweithiwr wybod pa ffeil yw’r un gyfredol.

Mae [Cod Ymarfer Comisiynydd y Gymraeg](https://www.welshlanguagecommissioner.wales/media/shnpahyb/code-of-practice-regulations-no7.pdf) yn trafod safonau cyflenwi gwasanaeth, gweithredu a chadw cofnodion, gan bwysleisio bod yr hysbysiad cydymffurfio perthnasol yn bwysig. Felly, cofnodwch ddewis iaith a dilynwch bolisi’ch corff ar fynediad, cadw a rhannu; peidiwch â thybio bod ffeil Gymraeg yn unig yn ateb pob gofyniad.

Wrth anfon drafft, nodwch beth sydd wedi’i wirio, beth sydd heb ei wirio a ble mae marciau ansicr. Gwiriwch y derbynnydd cyn rhannu. Dylai rheolau cadw neu ddileu’r sain ddod o bolisi’r sefydliad a’r gofynion perthnasol, nid o arfer personol.

## Cyflwyno’r dull mewn camau bach

1.  Dewiswch recordiad peilot nad yw’n cynnwys y risgiau mwyaf cymhleth.
2.  Ysgrifennwch dempled adolygu ar gyfer siaradwyr, dyddiadau, stampiau ac iaith.
3.  Proseswch gopi, gan gadw’r gwreiddiol ar wahân.
4.  Cofnodwch ba fathau o wallau sy’n digwydd a pha rannau sy’n cymryd hiraf i’w gwirio.
5.  Diweddarwch y rhestr wirio cyn defnyddio’r dull ar sesiynau mwy sensitif.
6.  Pennwch bwy sy’n cymeradwyo’r fersiwn derfynol a sut y caiff ei henwi.

### Persbectif cynnyrch: Corneliu from Speechyou

Fel Corneliu o Speechyou, rwy’n gweld llif gwaith da fel cyfres o bwyntiau gwirio, nid fel botwm sy’n dileu cyfrifoldeb y defnyddiwr. Dylai’r cynnyrch helpu i symud o recordiad i destun golygadwy, gan adael lle i berson wrando, golygu a chadw penderfyniadau. Dyna’r ffordd rydym yn meddwl am gefnogi trawsgrifio mewn 1,700+ o ieithoedd a llifoedd gwaith SRT a VTT. Mewn gwaith llys, mae gwirio sain, cyd-destun a rheolau lleol yn parhau’n ganolog.

## Cwestiynau cyffredin

### A all Speechyou greu trawsgrifiad sain llys o recordiad?

Gall Speechyou droi lleferydd wedi’i recordio yn destun golygadwy. Defnyddiwch yr allbwn fel drafft i’w wirio yn erbyn y sain, a dilynwch ofynion eich llys neu’ch sefydliad cyn ei drin fel dogfen derfynol.

### A yw trawsgrifiad awtomatig yn gofnod swyddogol o’r llys?

Nid awtomeiddio ar ei ben ei hun sy’n penderfynu hynny. Dilynwch weithdrefn y corff perthnasol, adolygwch y testun yn erbyn y recordiad, a sicrhewch fod person awdurdodedig yn cymeradwyo’r fersiwn ofynnol.

### Sut dylwn i drin sesiwn Gymraeg a Saesneg?

Nodwch y newid iaith yn y metadata a’ch nodiadau, ac adolygwch enwau a thermau yn y ddwy iaith. Marcwch leferydd aneglur yn hytrach na llenwi bwlch drwy ddyfalu.

### Pa fanylion y dylid eu gwirio gyntaf?

Dechreuwch gydag enwau, rhifau achos, dyddiadau, symiau, cyfeiriadau, dyfyniadau, negyddion a labeli siaradwyr. Yna ailchwaraewch rannau lle mae pobl yn siarad dros ei gilydd neu lle mae’r sain yn wan.

### A allaf ddefnyddio SRT neu VTT ar gyfer gwaith llys?

Mae Speechyou yn cefnogi allbwn SRT a VTT ar gyfer llifoedd gwaith is-deitlau. Nid yw’r fformatau hynny o reidrwydd yn cyfateb i ofynion dogfen llys, felly gwiriwch y templed lleol cyn eu defnyddio fel allbwn swyddogol.

### Sut y dylai tîm rannu drafft trawsgrifiad?

Defnyddiwch enwau ffeiliau a statws fersiwn cyson, nodwch bwy sydd wedi gwirio’r testun, a chadwch y recordiad gwreiddiol ar wahân. Rhannwch yn ôl polisi mynediad eich sefydliad a gwiriwch fod y derbynnydd cywir yn cael y ffeil gywir.

## Y cam nesaf

Mae trawsgrifiad sain llys effeithiol yn cyfuno recordiad wedi’i baratoi, drafft awtomatig, adolygiad proffesiynol a rheoli fersiynau. Os yw’r dull hwn yn addas i’ch tîm, gallwch [greu cyfrif Speechyou](https://app.speechyou.com/sign-up) a phrofi’r llif gyda recordiad priodol, heb hepgor eich gwiriadau arferol.